Nu die heerlijke tijd van het jaar is aangebroken dat de dagen korter worden, de temperatuur zakt, je met donker de deur uit gaat en met donker thuis komt en je het liefste huilend in bed zou blijven liggen, kan je wellicht een oppepper gebruiken. Vandaar deze zonnige intro. Zonder grappen, wellicht merk je dat je de laatste weken iets minder lekker in je vel zit dan je gewend bent van jezelf. Wat sneller moe, wat minder energie, wat neerslachtiger. Minder zin om gezond te eten wellicht en misschien skip je de gym wat vaker. Dan is de kans aanwezig dat je slachtoffer bent van een winterdip. Maar wat is dit precies en belangrijker, wat kan je eraan doen?

Wat is een winterdip?

Een definitie die wordt gehanteerd van een winterdip zijn terugkerende depressieve verschijnselen tijdens het winterseizoen, wanneer de dagen kort zijn, die weer over gaan als de dagen lengen. Kenmerken bestaan uit, maar beperken zich niet tot: vermoeidheid, veel meer behoefte aan slaap, het verder verschuiven van het moment waarop men zich ‘wakker’ voelt, meer willen eten, meer dan normaal aanwezig gevoel van somberheid, prikkelbaarheid en het afzonderen van sociale contacten. Wanneer deze kenmerken lang aanhouden en jaarlijks terugkeren wordt er gesproken van een winterdepressie.

Oorzaak van een winterdip

De oorzaak is niet volledig bekend, maar er is redelijk bewijs dat licht, of eerder het gebrek eraan, een grote rol speelt. Tijdens de winterdagen word je minder blootgesteld aan licht wat onder andere de melatonine afgifte kan beïnvloeden. Daarnaast schijnt door verminderde blootstelling aan licht de biologische klok niet (meer) gelijk te lopen met die aan de muur.

Verder is de kleur grijs doorgaans een stuk minder gezellig dan een strakke blauwe lucht en ook regen en kou worden over het algemeen als een stuk minder plezierig ervaren dan wanneer je ’s ochtends in alleen een t-shirtje de vogels kunt horen fluiten.

Wat is de oplossing?

“Allemaal leuk en aardig natuurlijk dat we nu weten wat een winterdip is en ook waar het vandaan komt JW, maar als ik in de spiegel kijk en m’n dikke buik zie weet ik ook wel wat de reden van die verdrietige gevoelens is. Ik wil weten wat ik eraan kan doen!”

Een dip (en depressie nog meer) heeft een negatieve bijklank en wordt vaak ook als zwak ervaren. Daarnaast denken veel mensen snel aan medicatie (antidepressiva) bij het woord depressie.

Er zijn echter zeker een aantal opties die een stuk minder ingrijpend zijn en wel erg positieve effecten kunnen hebben als je last hebt van een winterdip.

Aangezien (zon)licht of eerder het gebrek daaraan een van de belangrijkste oorzaken schijnt (huehue) te zijn, is een van de oplossingen ook in deze hoek te zoeken

Probeer gebruik te maken van de weinige uurtjes zonlicht die er zijn op een dag; blijf niet tot 12 uur in bed liggen, om vervolgens met een deken (van zelfmedelijden) op de bank neer te ploffen, maar sta juist liever op tijd op en pak een paar ochtenduurtjes zonlicht mee, ook als het bewolkt is; Juist in de ochtend zit er nog relatief veel blauw in het licht, wat de aanmaak van melatonine remt en ook een gunstig effect heeft op je biologische klok. Dit kost wellicht wel eventjes wat moeite, aangezien één van de kenmerken van een winterdip juist is dat je ’s ochtends je bed niet uit komt en moeite hebt met opstarten.

Daarnaast het standaard verhaal: bewegen en sporten. Mensen zijn gemaakt om te bewegen; zelfs in dusdanige mate dat beweging (en al helemaal in de buitenlucht) een positief effect heeft op vrijwel alle kwalen, zowel fysiek als mentaal. De fiets pakken in plaats van de auto is daarmee ook een hele goede. Of ga lopend naar de supermarkt. Zet je auto een straat verderop neer. Ga in je lunchpauze naar buiten om even een frisse neus te halen. Dit heeft zowel in de zomer als zeker ook in de winter positieve effecten op je gemoedstoestand en daarnaast verbrand je onbewust wat van die chocoladepepernoten, banketstaven en feestdagkilo’s.

Winterdip sportschool

Licht is je vriend

Herinner je je nog die zware verduisterende gordijnen waar we het over hebben gehad in het slaapartikel? Heel goed dat je die nu hebt hangen, maar gooi ze open zodra je wakker bent! Daglicht! Of liever, hallo, licht!

Wanneer dit niet voldoende is kun je misschien eens kijken naar lichttherapie. Dit wordt heel officieel in ziekenhuizen aangeboden, maar tegenwoordig zijn er ook veel lampen te vinden die daglicht nabootsen; Een wake-up light kan een hoop doen voor fijner wakker worden en daarnaast zijn er ook energylights die zorgen voor een goede dosis licht overdag; dit zijn echter wel redelijk prijzige investeringen, maar wanneer de winterdip hard binnenkomt elk jaar weer zijn dusdanige lampen wellicht het geld waard!

Terug naar de middeleeuwen?

Los van deze aanpak, die direct gerelateerd is aan het winterseizoen, gaat het hele stress en slaapverhaal natuurlijk op waarmee ik jullie al meerdere keren heb geconfronteerd.

In de hele geschiedenis van de mens zijn er nog nooit zoveel mogelijkheden en opties geweest om contact te hebben met andere mensen en toch blijkt uit onderzoeken dat mensen zich meer en meer alleen en geïsoleerd voelen.

Probeer als huiswerk deze maand eens wat minder te appen, maar bel eens wat meer. Chat wat minder via Facebook, maar spreek eens wat meer af. Plan een keer een middagje leeg om je opa en oma te bezoeken. Neem eens een avondje de tijd om met je zusje of broertje te kletsen.

Zet je telefoon eens een week lang vanaf 8 uur ’s avonds op vliegtuigstand. Zet die blauwe vinkjes uit op Whatsapp.

Het constante beschikbaar moeten zijn en constant paraat moeten staan om te reageren op Whatsapp, Facebook, Instagram, Hyves (oneedieniet), Second Love en Tinder levert je gemerkt of ongemerkt een heleboel stress op.

Juist in deze maand kan het zo gezellig zijn om daadwerkelijk af te spreken in plaats van te connecten met je 100 internet’vrienden’.

Stress

Daarnaast kan ik je aanraden het stress-artikel nog eens goed door te lezen en hier een aantal punten uit te pakken waar je denkt winst op te kunnen boeken; wanneer je niet zo lekker in je vel zit staan hier zeker punten bij die je absoluut kunnen helpen de zon door de niet zo spreekwoordelijke wolken te zien.

Denk na over dingen waar je dankbaar voor bent, zorg dat je je kan verheugen op leuke dingen, en / of mediteer een paar minuten per dag; dit hoeft niet in lotushouding in een walm van brandende wierrookstokjes, maar je gedachten eventjes ordenen aan het einde of begin van elke dag kan absoluut positieve effecten hebben.

Winterdip training

Vol is vol

Voor al deze tips geldt echter wel dat je jezelf niet voorbij moet lopen; wanneer je in een dip zit, is je speelruimte om te dealen met bullshit beperkt. De reden dat ik dit artikel ben gaan schrijven had hier ook mee te maken. Ik merkte dat ik begon te steigeren wanneer iemand de woorden ‘je’ en ‘moet’ dicht bij elkaar gebruikte in dezelfde zin.

De afgelopen maanden zijn erg druk geweest; thesis schrijven, vakken volgen op de uni, een wedstrijd draaien, nieuwe opdrachten op werk, nieuwe baan, online coaching uitbreiden, een cursus volgen, verhuizen… wanneer je lekker in je vel zit kan je een hoop aan maar op een gegeven moment loopt de emmer wel heel rap vol en vaak kan het van de ene op de andere dag dan echt meer dan genoeg zijn. Eenmaal bij dat punt aangekomen is het niet eventjes een kwestie van een dagje relaxen en er weer maandenlang tegenaan kunnen.

Bij mij was de wisseling naar het winterseizoen de druppel; op dat moment is het natuurlijk lekker makkelijk gezegd dat je ‘meer naar buiten moet, meer moet ontspannen, meer dankbaar moet zijn, minder beschikbaar moet zijn via internet en je meer onder de mensen moet begeven’, maar wees voorzichtig met hoeveel extra hooi je op je vork schept. Een (winter)dip is niet de meest vruchtbare bodem voor groei en niet het meest gunstige startpunt om problemen aan te pakken.

Kleine stapjes naar grote resultaten

Begin met kleine stapjes en bouw langzaam op. Skip een keer een training als je er echt geen energie voor hebt. Wees niet alleen maar streng voor jezelf maar gun jezelf ook ademruimte. Wees hier vervolgens dankbaar voor in plaats van dat je jezelf zwak vindt.

Op een rustig tempo vooruit joggen gaat je verder brengen dan elke keer minutenlang op adem moeten komen na een all-out sprint. Dat geldt ook in het leven.

Leer je energie doseren, kijk wat je uit dit artikel kunt halen en voor je het weet trekt die grijze winter je batterij een stuk minder leeg dan nu het geval is.

Jan Willem van der Klis

Instagram: @Jay_Whey

#WEAREXXL

Doelen behaal je samen!

Schrijf je in en ontvang wekelijks de beste adviezen over sport en voeding: