Werken aan je lichaam, gezondheid of fitheid begint met het stellen van een doel. Zonder een doel heb je tenslotte ook niks om naartoe te werken en ben je simpelweg bezig met vrijetijdsbesteding. Maar alhoewel een doel de basis van je progressie zou moeten zijn, worden doelen vaak verkeerd gebruikt…

Hoe moeilijk kan het zijn zou je denken? Je bedenkt wat je wil bereiken en dan gaan we ervoor toch? Helaas is het niet zo simpel. Dat niet alleen, het stellen van de verkeerde doelen kan er zelfs voor zorgen dat je het doel nooit bereikt en misschien alleen maar verder weg komt te staan van het doel dat je voor ogen had.

Vandaag leggen we je uit wat het verschil is tussen bepaalde doelen en vooral: hoe je het juiste doel kunt stellen waarmee je gaat bereiken wat je wil in plaats van jezelf alleen maar in de weg gaat zitten!

Resultaatdoelen, oftewel voorbereiden op mislukking

Doelen zijn te verdelen in grofweg drie categorieën: resultaat- en prestatiegerichte doelen aan de ene kant, groeigerichte doelen aan de andere kant. Resultaatgerichte doelen klinken natuurlijk verreweg het meest interessant en dat is dan ook precies waar de meeste mensen de nadruk op leggen.

Bij resultaatgerichte doelen gaat het vaak om jezelf bewijzen naar de buitenwereld toe, je wil de beste zijn, je wil winnen. Je ego is vaak de drijfveer bij zulke doelen.

Klinkt heel motiverend, maar er kleeft wel een keerzijde aan… Zulke doelen zijn namelijk zwart-wit, héél erg zwart-wit. Je wint en bent blij, of je verliest en bent teleurgesteld, een middenweg bestaat niet.

Dit kan een hele goede mentaliteit zijn wanneer je extreem gedreven bent om op wedstrijdniveau te presteren en hier het nodige talent voor hebt, maar voor de meerderheid gaan zulk soort doelen je alleen maar teleurstellen.

Tyre flip

Een stapje minder: Prestatiedoelen

Naast resultaatdoelen hebben we ook nog prestatiedoelen. Een tikkeltje beter al, maar nog niet helemaal wat we zoeken. Bij prestatiedoelen ga je de competitie met jezelf aan. Je wil jezelf verbeteren. 10 kilo bovenop je bench press, een vetpercentage onder de 10%, 5 kilometer hardlopen in 30 minuten, zulk soort dingen.

Het feit dat prestatiedoelen op jezelf gericht zijn is al een positief teken. Ze worden niet meer zozeer gedreven door het feit dat je de beste wil zijn, maar ervoor gaat om persoonlijke successen te halen. Dit is iets wat we absoluut als een belangrijk onderdeel van een goed doel beschouwen, maar het zou niet je enige drijfveer moeten zijn.

Denk eens na over het volgende…

Stel je weegt op dit moment 100 kilo. Je hebt als perfecte streven een lichaamsgewicht van 80 kilo in je hoofd en dat is dan ook je doel geworden. Maar wat nou als je het voor elkaar krijgt om 18 kilo af te vallen en daarna tegen een muur aanloopt?

Je lichaam stribbelt tegen, je moet ongezond laag in je voeding gaan zitten, je humeur en energie lijdt er enorm onder en bij iedere maaltijd buiten je dieet om zie je de weegschaal snel weer naar de 83 kg of daar voorbij kruipen. Voor je gevoel is je doel op dat moment mislukt. Je weegt nu 82 kilo, geen 80. Je hebt gefaald.

Iedere buitenstaander zal vinden dat je een geweldige prestatie hebt neergezet. Je bent tenslotte 18 kilo verloren. Maar toch voelt dat voor jezelf niet zo, want je hebt je doel niet behaald…

Tel daar nog eens bij op wat er gebeurt als je progressie niet zo snel gaat als je had gehoopt. Het is bewezen dat hoe groter je doel is, hoe onrealistischer je verwachtingspatroon wordt. Verwacht je in 10 weken tijd 20 kilo lichaamsgewicht te verliezen? Dan hebben we slecht nieuws voor je…

Resultaat- & prestatiedoelen en geluk zijn twee uitersten

Resultaat- en prestatiedoelen zijn voor de meeste mensen dus niet de beste keuze om je streven te behalen, maar er is meer. Je gevoel van geluk kan namelijk enorm lijden onder de druk van een resultaatgericht doel.

Om het voorbeeld van hierboven nog maar even aan te halen: misschien kun je zonder al teveel moeite een lichaamsgewicht van 85 kilo behouden. Je let goed op je voeding, sport een aantal keer in de week en zorgt dat je je slaap en stress onder controle hebt. Tegelijkertijd kun je in het weekend rustig een drankje doen met vrienden, uit eten gaan en zelfs doordeweeks eens een gebakje pakken als een collega jarig is.

Maar wat er gebeurt zodra je prestatiedoel van 80 kilo de overhand krijgt is precies het tegenovergestelde. Alles moet wijken voor je doel, want dat zal je koste wat het kost behalen. Sociale gelegenheden moeten wijken voor je trainingen en een etentje met je gezin moet plaatsmaken voor je geprepte maaltijden.

Dat is een goed moment om af te vragen wat je écht wil bereiken. Gaat een keiharde sixpack je gelukkig maken als dat betekent dat je er alles voor moet doen en laten? De kans is groot van niet…

Doelen

Groeidoelen – De weg naar succes

Resultaat- en prestatiedoelen zijn gefocust op het eindresultaat, groeidoelen richten zich op het proces. Dat klinkt misschien wat vaag of zelfs saai, maar we zullen proberen het zo goed mogelijk uit te leggen.

Resultaatgerichte doelen hebben een grote valkuil. Namelijk dat een tegenslag ervaren wordt als falen. Gaat het gewichtsverlies je niet snel genoeg of bereik je helemaal niet dat willekeurige getalletje in je hoofd? Dan heb je gefaald.

Het grote verschil met groeidoelen is dat een tegenslag niet ervaren wordt als een tegenslag, maar als leermoment. Is je gewichtsverlies de afgelopen weken niet zo snel gegaan als verwacht? Mooi, dat betekent dat we iets moeten veranderen om verder te groeien.

Groeien kan van alles betekenen. Het kan betekenen dat je beter op je voeding gaat letten, het kan betekenen dat je meer uit je trainingen gaat halen, het kan betekenen dat je stap voor stap iets afvalt. Iedere keer dat je zo’n verbetering toepast en weer wat gewicht verliest betekent dat een vooruitgang: je hebt weer een stap in de goede richting gemaakt.

Leer je inzet te waarderen

Zie je, door jezelf niet blind te staren op het eindpunt ga je veel meer waarderen welke veranderingen je wél lukken en leer je stukje bij beetje wat er verder nog moet gebeuren om je leefstijl te veranderen met het gewenste eindresultaat.

Een cheat meal is dan geen moment van falen, maar een leermoment hoe je dit beter aan kunt pakken of voorkomen. Een gemiste training is dan ook geen mislukking, maar een les dat je beter je tijd moet managen of misschien wel meer tijd uit moet trekken om je doelen te behalen.

Een groeidoel is niet zwart-wit zoals een resultaatdoel, een groeidoel gaat om jezelf ontwikkelen op lichamelijk, maar ook op mentaal gebied. Zodra je die onrealistisch hoge deadlines achterwege laat en jezelf gaat richten op het verbeteren van jezelf, iedere dag weer, ga je ontdekken dat je veel meer kunt bereiken dan je vooraf misschien dacht.

Maar één ding ontbreekt nog…

Toch zijn ook groeidoelen niet perfect. Ze zijn een stuk beter dan pure resultaat- of prestatiedoelen, maar met enkel een groeidoel bestaat het risico dat je wekelijks zulke kleine stappen maakt dat daardoor je motivatie vervaagt. Of misschien heb je met alleen een groeidoel eigenlijk geen idee waarvoor je het eigenlijk allemaal doet, wat op zijn beurt ook weer demotiverend kan zijn.

Doelen

Het perfecte doel

In onze ogen is daardoor het perfecte doel een groeidoel met daarin soepele prestatiedoelen verwerkt. Het is goed om te weten wat je wil bereiken, maar je wil hier geen té concrete getallen aan vast hangen.

Als je wat kilo’s te zwaar bent en hier wat aan wil doen is het goed om te zeggen dat je ongeveer 10 tot 15 kilo kwijt wil raken, maar ga alsjeblieft niet zeggen dat je koste wat het kost 15 kilo of zelfs meer kwijt MOET raken. Stel voor jezelf een soepel en vooral realistisch streven. Als je  zegt dat je 20 kilo wil verliezen in 12 weken tijd kunnen we je gelijk zeggen dat je verwachtingspatroon verkeerd is. Wat je wil gaat je niet lukken en het enige wat je bereikt na die 12 weken is teleurstelling en terugval.

Stel dus een realistisch streven en ga hieraan werken met de intentie om te groeien. De intentie om jezelf iedere dag weer met 1% te verbeteren en positieve veranderingen te maken in je leefstijl, je voeding en je bewegingspatroon. Zodra dit je lukt en je leefstijl iedere week weer wat beter wordt ga je merken dat het resultaat vanzelf volgt, zonder hier een obsessie van te maken.

Na verloop van tijd heb je jezelf ontwikkeld, ben je gevallen en weer opgestaan en heb je een hoop geleerd. Niet alleen over voeding en training, maar vooral ook over jezelf. Misschien ontdek je dat dat abstracte getalletje in je hoofd of die sixpack je helemaal niet gelukkig maken. Maar een atletisch lichaam met daarbij een gezonde leefstijl die te combineren valt met je sociale leven wél.

Doelen

Vraag je af wat je echt wil

Nu je weet wat de verschillen zijn tussen resultaatdoelen, prestatiedoelen en groeidoelen is het een goed moment om hier zelf werk van te maken. Wat wil je echt? Gaat een lichaamsgewicht van 80 kilo of een sixpack je plotseling gelukkig maken? Of wil je liever werken aan een gezonde leefstijl en hierdoor lekkerder in je vel zitten en trots naar je eigen lichaam kunnen kijken?

Ga je werken om vervolgens te falen? Of ga je falen om succes te bereiken? Die keuze is aan jou…

Geschreven door Mathias Jansen