Het is weer tijd voor een volgend artikel; deze keer wil ik graag met jullie het onderwerp ‘een gezonde levensstijl’ aansnijden.

‘’Lekker breed onderwerp JW, net als jij als je nou eens leerde photoshop te gebruiken’’.

Okee, laat ik het iets specifieker maken. In dit artikel zal ik uitleggen wat het effect is van gezond leven op je gezondheid.

Is het belangrijk om gezond te eten? Heeft dit wel echt effect op je levensverwachting en kans op ziektes? Want we kennen die verhaaltjes wel van die oma die tot d’r 100e heeft gerookt en nooit ziek was, maar ook die vrouw die elke dag d’r eigen moestuin stond te harken en te oogsten en op haar 45e met uitgezaaide kanker neerviel. Of die redelijk buffe kerel die minstens 4 keer per week McDonald’s op zijn Insta feed neerknalt.

Waarom zou je de moeite doen gezond te eten? Maakt het allemaal wel uit?

Daar wil ik het deze keer met jullie over hebben; voornamelijk in relatie tot kanker. Waarom kanker? Schrik niet, maar ruim 1 op de 3 mensen in Nederland krijgt een bepaalde vorm van kanker ergens in hun leven en is in ons zomerse landje de belangrijkste doodsoorzaak.

Bij vrouwen is de meest voorkomende vorm borstkanker (iets wat ik zelf helaas van heel dichtbij mee heb moeten maken), gevolgd door darm-, long-, huid-, en baarmoederhalskanker.

Bij mannen komt prostaatkanker het meeste voor, gevolgd door long-, darm-, blaas-, en huidkanker. (1)

Ik zal in dit artikel niet uitweiden op de manieren waarop bepaalde factoren de kans op kanker vergroten of juist verkleinen; dit wordt te biologisch voor dit artikel.

Jan Willem front biceps

Kan je zelf iets doen om je kans te verkleinen? En zo ja, wat?

Afhankelijk van aan wie je deze vraag stelt zul je verschillende antwoorden krijgen.

Sommige mensen zullen je vertellen dat je kanker kan krijgen van e-nummers. Zoetstoffen. Roken. Masturberen. Iemand afsnijden in het verkeer. Alcohol drinken. Suiker…

Vraag je dit aan een wetenschapper of aan een voedingsgeleerde dan zal het antwoord al meer richting roken, alcohol, overgewicht en bewerkt rood vlees gaan.

Maar wat is hiervan waar? Wat zeggen de onderzoeken?

Wederom, houd in je achterhoofd dat dit soort studies lastig zijn; iemand die als een ketter rookt uit verveling omdat zij of hij geen werk heeft zal waarschijnlijk niet gezond eten en weinig tot niet sporten. Welke factoren wegen dan het zwaarst en welke zijn echt de oorzaak van kanker?

Daarnaast is het goed om je te realiseren dat ‘kanker’ niet 1 ziekte is. Er zijn enorm veel verschillende vormen, elk met een eigen oorzaak, eigen ontwikkelingspatroon, eigen ziektebeeld. Toch zijn er ook algemene factoren:

Een van de negatieve effecten die het meeste impact heeft is lichaamsvet. (Wat is dan de meest negatieve vraag je je misschien af? Leeftijd.) Een hoog lichaamsvetpercentage correleert onder andere met een verhoogde kans op alvleesklier-, galblaas-, darm-, prostaat-, nier-, en borstkanker. Alcoholconsumptie en roken zijn daarnaast ook enorme factoren. Dusdanig dat een professor van mij eens heeft gezegd dat wanneer een onderzoek naar kanker géén correlatie vond tussen alcohol, roken en kanker je het onderzoek niet eens hoeft te lezen en je het gewoon weg kan gooien.

De belangrijkste factoren die juist beschermen tegen kanker zijn fysieke activiteit en het eten van voldoende fruit en groente. (2)

Dus nee, het is zeker niet zo dat het niet uitmaakt of je tot je 100e rookt, of juist je eigen verse groentes in je moestuintje bijhoudt. Je kan absoluut een invloed uitoefenen op je eigen gezondheid op de lange termijn. Dit wil echter (helaas) niet zeggen dat wanneer je maar sport, groente en fruit eet, niet dik bent, niet rookt en niet of weinig drinkt dat je immuun bent voor kanker.

Jan Willem Most Muscular

Er is ook een grote genetische component.

Deze ligt helaas vast en hier kan je niets aan veranderen. Sommige mensen hebben mazzel met hun genen en zij hebben een hele kleine kans op kanker, andere mensen zijn er heel gevoelig voor. Oneerlijk? misschien. Maar daar moeten we het helaas mee doen. In de krachtsport zijn we bekend met het fenomeen genen; je ziet wel eens van die quotes voorbij komen ‘hard work beats talent’. Maar ik zal jullie iets vertellen, om genen kan je niet heenwerken, zelfs niet met hulpmiddelen.  Die buffels die op de Mr. Olympia staan binnen nu en een paar weken zouden zonder steroïden waarschijnlijk alsnog groter kunnen worden dan 99% van alle gymgangers ongeacht hoeveel hulpmiddelen laatstgenoemden zouden gebruiken.

Zo is het ook met gezondheid; Als jij slechte genen hebt en genetisch een grote kans op kanker hebt, zal je altijd een grotere kans houden dan iemand die genetisch gezegend is. Waarschijnlijk zelfs als jij gezond leeft en eet en die ander rookt en zuipt voor het leven. Zo is het nu eenmaal.

Dit soort vergelijkingen maken heeft ook totaal geen zin. Iedereen zal het beste van zijn eigen leven moeten maken. Ik heb het eerder gezegd, maar vergelijk jezelf niet continu met anderen. Zorg dat jij dit jaar verder bent dan je vorig jaar was, zorg jij dat jij tevreden bent met jouw leven, zorg jij dat jouw lichaam de zorg krijgt die het verdient.

In welke mate kan een aanpassing in leefstijl je kans op kanker verminderen?

Dat is heel lastig te zeggen, maar deze studie (3) schat dat 1 op de 3 kankergevallen voorkomen kan worden door een gezonde levensstijl, en zelfs VIJF EN TACHTIG procent van de gevallen van longkanker zou voorkomen kunnen worden door stoppen met roken. (4)

Ik wil graag afsluiten met een hapklare lijst van richtlijnen die aangeven wat een gezonde levensstijl precies is.

1: Roken.

Sigaret, waterpijp, wiet, sigaar, de crackpijp die je vorige week in de goot hebt gevonden… niet doen. Slecht. Enorm verhoogde kans op longkanker, maar ook keelkanker, mondkanker, blaas-, lever-, darm-, maag-, neus-, nierkanker en nog echt een hele lijst. (5) (6) Echt waar mensen… Zeg ik hiermee dat je sowieso kanker krijgt als je rookt? Nee. Moet je persé stoppen? Ook niet, dat moet ieder voor zichzelf bepalen. Maar die verpakkingen en reclames op tv zijn niet gelogen.

2: Alcohol.

Elk glas alcohol verhoogt de kans op bepaalde soorten kanker. Dus ook die 2 glaasjes rode wijn per dag die je voor je gezondheid drinkt. Mondkanker, slokdarm, lever, borst en darm zijn de voornaamste, waarvan alcoholconsumptie de nummer 1 oorzaak is van leverkanker.  (7)

De combinatie van zowel roken als alcohol is trouwens helemaal fucked up en versterken elkaar flink.

Wil ik hier trouwens mee zeggen dat je beide nooit mag doen / je niet uit moet gaan? Nee. Maar houdt je koppie erbij en wees je bewust van de druk die je op je gestel legt. Je lichaam kan veel hebben en het is echt niet zo dat je niet mag genieten, maar ga hier niet te nonchalant mee op. Waar die grens ligt moet ieder voor zichzelf bepalen.

3: Voeding.

Eet gezond. Eet gevarieerd. Groenten, fruit, bonen, vezels. Niet (teveel) bewerkt rood vlees. Daarnaast: supplementen passen absoluut in een goede levensstijl en zijn soms zelfs onmisbaar, maar als die ene multivitamine tablet per week de enige vitamines zijn die de binnenkant van je lichaam zien moet je jezelf afvragen of je niet een hoop winst kan boeken. Rauwe groenten kosten geen moeite om te koken en klaar te maken. Neem elke dag een bakje wortels, tomaat, paprika, …mee naar je werk of school of desnoods gooi je het in de blender.

Jan Willem Back Biceps

4: Overdrijf je zoutinname niet.

Dus ook niet teveel kant en klare maaltijden. Kan de kans op bijvoorbeeld maagkanker vergroten. (8)

5: Beweeg voldoende.

Ga tijdens je pauze een stukje wandelen, doe de boodschappen lopend of op de fiets (superfijn altijd als die plastic zakken scheuren of als het regent. Of een combinatie van beide). Neem de trap in plaats van de lift.. Alles telt.

6: Zorg dat je geen overgewicht hebt / veel lichaamsvet hebt.

7: Pas op met zon en zonnebank, gebruik zonnebrand.

 En 8: Eat less, move more. Buy less, make more. Stress less, laugh more. Feel blessed, love more.

Jan Willem van der Klis

Instagram: @Jay_Whey

 Referenties

(1) http://diagnose-kanker.nl/cijfers-over-kanker/

(2) www.wcrf.org/sites/default/files/WCRFI-Matrix-for-all-cancers.pdf

(3) http://www.wcrf.org/int/cancer-facts-figures/preventability-estimates/cancer-preventability-estimates-diet-nutrition

(4) http://www.wcrf.org/int/cancer-facts-figures/data-specific-cancers/lung-cancer-statistics

(5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17893872

(6) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22158127

(7) https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/alcohol/alcohol-fact-sheet

(8) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20649083

#WEAREXXL

Doelen behaal je samen!

Schrijf je in en ontvang wekelijks de beste adviezen over sport en voeding: